Adet Oldum Ama Kan Gelmiyor: 9 Olası Neden ve Ne Zaman Doktora Gitmeli?

“Adet Oldum Ama Kan Gelmiyor” Ne Anlama Gelir?

“Adet oldum ama kan gelmiyor” ifadesi çoğunlukla kişinin adet dönemine özgü kramp, karın veya bel ağrısı, şişkinlik ve göğüs hassasiyeti gibi belirtileri yaşamasına rağmen beklenen adet kanamasının başlamamasını ifade eder.

Tıbbi açıdan adet belirtilerinin hissedilmesi tek başına menstruasyonun gerçekleştiğini göstermez. Menstruasyon, rahim iç tabakasının dökülmesiyle vajinal kanamanın başlamasıdır. Kanama gerçekleşmiyorsa adet henüz başlamış kabul edilmez.

Daha önce düzenli adet gören bir kişide kanamanın uzun süre görülmemesine sekonder amenore adı verilir. Merck Manual'a göre daha önce düzenli adet gören kişilerde adetlerin en az 3 ay boyunca görülmemesi sekonder amenore açısından değerlendirme gerektirir. Daha önce düzensiz döngüleri olanlarda ise bu süre 6 ay olarak kabul edilebilir.

Adet Sancısı Olup Kanama Olmamasının Nedenleri

Adet olacakmış gibi sancı yaşanmasına rağmen kanamanın başlamamasının tek bir nedeni yoktur. Gebelikten hormonal değişikliklere kadar farklı durumlar benzer belirtilere yol açabilir.

Gebelik ve Tutunma Dönemi

Üreme çağında adet gecikmesinin değerlendirilmesinde ilk dışlanması gereken durumlardan biri gebeliktir. Erken gebelik döneminde rahimde meydana gelen değişiklikler nedeniyle adet öncesi döneme benzeyen hafif kasık ağrısı, kramp veya göğüs hassasiyeti görülebilir.

Bu nedenle korunmasız cinsel ilişki yaşandıysa ve beklenen adet kanaması başlamadıysa uygun zamanda gebelik testi yapılabilir.

İmplantasyon yani embriyonun rahim duvarına tutunması sırasında bazı kişilerde hafif lekelenme görülebilir. Ancak her gebelikte tutunma kanaması olmaz ve yalnızca kanama veya kramplara bakılarak gebelik tanısı konulamaz.

Gebelik ihtimali bulunan kişilerde amenore değerlendirilirken ilk adımlardan biri hCG testidir.

Yumurtlama Ağrısı (Mittelschmerz)

Yumurtlama döneminde bazı kişiler alt karın bölgesinde kısa süreli ağrı veya kramp hissedebilir. Bu durum mittelschmerz, yani yumurtlama ağrısı olarak adlandırılır. Ağrı genellikle döngünün ortalarında ortaya çıkar ve çoğunlukla yumurtanın salındığı tarafta hissedilir. Birkaç saat sürebileceği gibi 1–2 güne kadar devam edebilir.

Yumurtlama ağrısı bazen adet sancısıyla karıştırılabilir. Ancak bu dönemde adet kanaması başlamaz; en fazla bazı kişilerde çok hafif lekelenme görülebilir. Döngünün ortasında ortaya çıkan, kısa süren ve her ay benzer zamanda tekrarlayan hafif ağrı yumurtlamayla ilişkili olabilir. Buna karşılık şiddetli veya sürekli pelvik ağrı farklı nedenlerin değerlendirilmesini gerektirir.

Polikistik Over Sendromu (PCOS)

Polikistik over sendromu (PCOS), yumurtlamanın düzenini etkileyebilen hormonal bir durumdur. Düzenli yumurtlama gerçekleşmediğinde adetler seyrekleşebilir, gecikebilir veya bazı dönemlerde hiç görülmeyebilir. PCOS ile birlikte şu belirtiler görülebilir:

• Düzensiz veya seyrek adet,

• Yüz veya vücutta kıllanma artışı,

• Akne,

• Saçlarda incelme,

• Kilo artışı veya kilo vermekte zorlanma,

• Gebe kalmakta güçlük.

Ancak yalnızca adet gecikmesi PCOS tanısı için yeterli değildir. Tanıda adet düzeni, hiperandrojenizm bulguları ve gerekli durumlarda ultrason veya laboratuvar sonuçları birlikte değerlendirilir. NHS, PCOS'u adet gecikmesi veya adetlerin durmasının yaygın nedenlerinden biri olarak belirtmektedir.

Tiroid Fonksiyon Bozuklukları

Tiroid hormonları yalnızca metabolizmayı değil, üreme sistemini ve adet döngüsünü de etkileyebilir. Hem tiroid bezinin yavaş çalışması yani hipotiroidi hem de aşırı çalışması yani hipertiroidi adet düzeninde değişikliklere neden olabilir.

Tiroid fonksiyon bozukluğunda adet değişikliklerinin yanında:

• Halsizlik,

• Kilo alma veya kilo kaybı,

• Sıcağa ya da soğuğa hassasiyet,

• Kalp çarpıntısı,

• Cilt veya saç yapısında değişiklikler görülebilir.

Adetlerin uzun süre gecikmesi veya kesilmesi durumunda değerlendirmede TSH testi sıklıkla kullanılan laboratuvar testlerinden biridir.

Yüksek Prolaktin (Hiperprolaktinemi)

Prolaktin, temel olarak süt üretiminde rol alan bir hormondur. Ancak gebelik veya emzirme dışında prolaktin seviyesinin yüksek olması yumurtlamayı ve adet döngüsünü etkileyebilir. Hiperprolaktinemi durumunda:

• Adetlerin seyrekleşmesi veya kesilmesi,

• Gebelik veya emzirme olmadığı halde memeden süt benzeri sıvı gelmesi,

• Gebe kalmakta güçlük,

• Bazı kişilerde baş ağrısı veya görmeyle ilişkili belirtiler görülebilir.

Prolaktin yüksekliğine bazı ilaçlar, tiroid problemleri ve hipofiz bezini etkileyen durumlar neden olabilir. Bu nedenle adet görülmemesinin nedenini araştırırken prolaktin testi de istenebilir.

Aşırı Stres ve Ani Kilo Değişimi

Yoğun fiziksel veya psikolojik stres, beynin adet döngüsünü düzenleyen hipotalamus bölgesini etkileyebilir. Bunun sonucunda yumurtlamayı yöneten hormonal sinyaller geçici olarak değişebilir ve adet gecikebilir. Benzer şekilde:

• Hızlı kilo kaybı,

• Çok düşük kalorili beslenme,

• Yeme bozuklukları,

• Ani kilo artışı,

• Çok yoğun egzersiz adet döngüsünü etkileyebilir.

NHS; stres, ani kilo kaybı, fazla kilo ve aşırı egzersizi geç veya kaçırılmış adetlerin yaygın nedenleri arasında göstermektedir. Tek bir gecikmenin yoğun stresli bir dönemle aynı zamana denk gelmesi mümkün olsa da tekrarlayan adet düzensizliklerinin yalnızca strese bağlanmaması gerekir.

Doğum Kontrol Yöntemleri ve Hormonal İlaçlar

Hormonal doğum kontrol yöntemleri rahim iç tabakasını ve yumurtlama düzenini etkileyebilir. Bu nedenle bazı yöntemler kullanılırken adet kanaması azalabilir veya tamamen kesilebilir. Adet düzenini etkileyebilen yöntemler arasında:

• Doğum kontrol hapları,

• Progesteron içeren rahim içi sistemler,

• Doğum kontrol iğneleri,

• Hormonal implantlar bulunur.

Özellikle progesteron içeren bazı yöntemlerle rahim iç tabakası inceldiği için kanamanın çok azalması veya zaman içinde tamamen kaybolması görülebilir. Bu durum her zaman rahimde “kan birikmesi” anlamına gelmez. Hormonal yöntemin bırakılmasının ardından doğal adet döngüsünün yeniden oluşması da kullanılan yönteme göre bir süre alabilir. NHS hormonal kontrasepsiyon yöntemlerini adetlerin gecikmesi veya kesilmesinin olası nedenlerinden biri olarak belirtmektedir.

Perimenopoz Dönemi

Perimenopoz, menopozdan önce yumurtalık fonksiyonlarının ve hormon seviyelerinin değişmeye başladığı geçiş dönemidir. Bu dönemde yumurtlama her ay gerçekleşmeyebilir ve adet döngülerinin süresi değişebilir.

Adetler:

• Daha erken veya daha geç gelebilir,

• Aralarındaki süre uzayabilir,

• Kanama miktarı değişebilir,

• Bazı aylar tamamen atlanabilir.

Perimenopoz çoğunlukla 40'lı yaşlarda başlasa da başlangıç yaşı kişiden kişiye değişebilir. NHS, perimenopozu kaçırılmış veya geç adetlerin yaygın nedenlerinden biri olarak belirtmektedir. Menopoz, başka bir neden olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesiyle tanımlanır. Bu nedenle birkaç ay adet görülmemesi tek başına menopoz anlamına gelmez.

Asherman Sendromu ve Servikal Darlık

Daha nadir görülen nedenlerden biri Asherman sendromudur. Asherman sendromunda rahim içinde skar dokusu ve yapışıklıklar gelişir. Bu yapışıklıklar rahim iç yüzeyini daraltarak adet kanamasının azalmasına veya tamamen kesilmesine neden olabilir.

Özellikle daha önce:

• Kürtaj veya dilatasyon-küretaj (D&C),

• Düşük sonrası rahim içi girişim,

• Doğum sonrası rahim içinde kalan dokuların çıkarılması,

• Bazı rahim ameliyatları geçiren kişilerde bu olasılık değerlendirilebilir.

Asherman sendromunda kişi adet döneminde ağrı hissedebilir ancak kanama çok az olabilir veya hiç gerçekleşmeyebilir. Cleveland Clinic, rahim içindeki skar dokusunun bazı kişilerde menstrual akışın dışarı çıkmasını engelleyerek adet döneminde ağrıya rağmen kanama görülmemesine neden olabileceğini belirtmektedir.

Benzer şekilde rahim ağzı kanalının ileri derecede daralması yani servikal stenoz, menstrual kanın dışarı çıkışını etkileyebilir. Özellikle rahim ağzına yönelik daha önce işlem uygulanmış kişilerde anatomik nedenler de değerlendirmeye dahil edilebilir.

Kanama Olmadan Adet Sayılır mı?

Hayır. Adet belirtilerinin yaşanmasına rağmen kanama başlamadıysa bu durum tıbbi olarak adet kanaması sayılmaz.

Adet sırasında rahim iç tabakası dökülür ve vajinal kanama oluşur. Kasık ağrısı, şişkinlik, göğüs hassasiyeti veya ruh hali değişiklikleri ise adet öncesinde de oluşabilen hormonal belirtilerdir.

Bu nedenle “adet olacakmış gibi hissediyorum ama kanama başlamıyor” durumunda döngünün geciktiği düşünülebilir. Birkaç günlük gecikmeler zaman zaman görülebilir ve her zaman bir hastalığı göstermez.

Kanamanın uzun süre başlamaması veya bu durumun sürekli tekrarlaması ise gebelik, yumurtlama bozuklukları, hormonal nedenler ve yapısal sorunlar açısından değerlendirme gerektirebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Daha önce düzenli adet gören bir kişide 3 ay boyunca adet görülmemesi tıbbi değerlendirme gerektirir. Daha önce düzensiz adet görenlerde ise 6 ay boyunca adet olmamak sekonder amenore açısından değerlendirilmelidir.

NHS ise art arda 3 adetin kaçırılması durumunda doktora başvurulmasını önermektedir.

Bu süreleri beklemeden değerlendirme gerektirebilecek durumlar arasında şunlar bulunur:

• Gebelik testi pozitifken şiddetli veya özellikle tek taraflı karın ağrısı,

• Bayılma veya belirgin baş dönmesi,

• Omuz ucu ağrısı,

• Şiddetli ve giderek artan pelvik ağrı,

• Gebelik ihtimaliyle birlikte vajinal kanama,

• Adet kesilmesine eşlik eden memeden süt benzeri sıvı gelmesi,

• Yeni başlayan şiddetli baş ağrısı veya görme değişiklikleri,

• Belirgin kilo kaybı veya kilo artışı,

• Yeni başlayan aşırı kıllanma veya diğer hormonal belirtiler yer alır.

Özellikle gebelik ihtimaliyle birlikte tek taraflı şiddetli karın ağrısı, kanama, baygınlık veya belirgin baş dönmesi varsa dış gebelik gibi acil durumların dışlanması gerekir.

Hangi Tetkikler Yapılır?

Adet kanamasının uzun süre görülmemesi durumunda yapılacak tetkikler kişinin yaşı, gebelik ihtimali, adet öyküsü, kullandığı ilaçlar ve eşlik eden belirtilere göre belirlenir.

Tetkik	Neyi Değerlendirir?	Ne Zaman İstenebilir?
Beta hCG	Gebelik varlığını araştırır.	Üreme çağındaki kişilerde adet gecikmesinde ilk değerlendirmelerden biridir.
TSH	Tiroid bezinin çalışma düzenini değerlendirir.	Adet düzensizliği veya tiroid hastalığını düşündüren belirtilerde
Prolaktin	Prolaktin yüksekliğini araştırır.	Amenore, memeden süt gelmesi veya hipofiz şüphesinde
FSH	Yumurtalık ve hipofiz arasındaki hormonal sinyali değerlendirir.	Yumurtalık fonksiyonlarının araştırılmasında
LH	Yumurtlamayı düzenleyen hormonal sistemi değerlendirir.	PCOS veya diğer yumurtlama bozukluklarının değerlendirilmesinde
Estradiol	Östrojen düzeyi ve yumurtalık fonksiyonu hakkında bilgi sağlar.	Yumurtalık yetmezliği veya düşük östrojen şüphesinde
Testosteron / DHEA-S	Androjen yüksekliğini değerlendirir.	Kıllanma, akne veya PCOS benzeri bulgular varsa
Pelvik ultrason	Rahim, endometrium ve yumurtalıkları görüntüler.	Yapısal nedenler, PCOS veya yumurtalık sorunları araştırılırken
Histeroskopi	Rahim boşluğunun doğrudan incelenmesini sağlar.	Asherman sendromu gibi rahim içi yapışıklık şüphesinde
Hipofiz MR	Hipofiz bezini değerlendirir.	Belirgin prolaktin yüksekliği veya hipofiz hastalığı düşündüren bulgularda

Üreme çağında adet gecikmesinin değerlendirilmesinde ilk olarak gebeliğin dışlanması önemlidir. Gebelik yoksa kişinin klinik durumuna göre TSH, prolaktin, FSH ve diğer hormon testleriyle değerlendirme genişletilebilir. Yapısal bir sorun düşünülüyorsa ultrason, histeroskopi veya gerekli diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Tek bir adet gecikmesi her zaman bir sağlık sorununa işaret etmese de gecikmenin tekrarlaması, adetlerin uzun süre tamamen kesilmesi veya ek belirtilerin ortaya çıkması durumunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirme yapılması gerekir.