Histeroskopi Nedir? Tanı ve Tedavi Süreci

Histeroskopi, rahim ağzından ilerletilen ince ve kameralı bir cihaz yardımıyla rahim içinin doğrudan görüntülenmesini sağlayan işlemdir. Tanı amacıyla kullanılabileceği gibi polip, rahim içi yapışıklık veya uygun bazı miyomların tedavisinde de kullanılabilir. İşlemin kapsamı, anestezi gereksinimi ve iyileşme süreci uygulanma nedenine göre değişebilir.

Histeroskopi, histeroskop adı verilen ince kameralı bir cihazın vajina ve rahim ağzından geçirilerek rahim boşluğuna ilerletilmesiyle yapılan endoskopik işlemdir. İşlem esnasında histereskop ucundan steril su gönderilerek rahim içi şişirilir.

Vajina ve rahim içinin doğrudan görülmesini sağladığı için bazı durumlarda ultrason gibi görüntüleme yöntemlerini tamamlayıcı olarak kullanılabilir.

Tanı amacıyla:

Tedavi amacıyla:

Histeroskopi rahim boşluğuna uzanan poliplerin doğrudan görülmesini ve uygun durumlarda çıkarılmasını sağlayabilir. Benzer şekilde rahim boşluğuna doğru büyüyen belirli miyomlarda da operatif histeroskopi kullanılabilir. Ancak miyomun yeri, boyutu ve rahim duvarındaki derinliği yöntemin uygunluğunu etkiler; her miyom histeroskopiyle tedavi edilemez.

Rahim içi yapışıklıklar, diğer adıyla intrauterin adezyonlar, histeroskopi ile doğrudan görülebilir. Uygun vakalarda yapışıklıklar aynı işlem sırasında açılabilir. İleri derecedeki rahim içi yapışıklıklar Asherman sendromu olarak adlandırılır. Tedavi ve takip planı yapışıklığın yaygınlığına göre değişir.

Rahim içindeki polip, miyom, yapışıklık veya yapısal bir problemden şüpheleniliyorsa histeroskopi infertilite değerlendirmesinin bir parçası olabilir. Gerekli olgularda rahimdeki şekil bozuklukları (rahimde perde olması vb.) histereskopi ile düzeltilebilir.

Bununla birlikte her infertilite veya tekrarlayan gebelik kaybı vakasında rutin histeroskopi yapılması gerektiği söylenemez. İşlem klinik bulgulara göre planlanır.

Histeroskopi anormal rahim kanamasına yol açabilecek rahim içi değişikliklerin doğrudan incelenmesine yardımcı olabilir. Gerekli görülürse şüpheli alandan hedefli biyopsi alınabilir. Tanı sürecinde ultrason, laboratuvar incelemeleri ve diğer yöntemlerle birlikte kullanılabilir.

Ofis histeroskopi, uygun hastalarda poliklinik koşullarında gerçekleştirilebilen histeroskopi yaklaşımıdır. Genellikle tanısal amaçla kullanılır ancak cihaz ve merkezin olanaklarına göre sınırlı bazı işlemler de yapılabilir. İşlemin tamamen ağrısız olduğu söylenemez; hissedilen kramp veya rahatsızlık kişisel hassasiyete ve uygulamaya göre değişir. Hastanın ve hekimin yaklaşımına göre genel anestezi ihtiyacı olabilir.

Operatif histeroskopi, rahim içindeki bir problemin görüntülenmesiyle birlikte cerrahi müdahale yapılmasını sağlar. Polip çıkarılması, uygun miyomların alınması, rahim içi yapışıklıkların açılması ve rahimdeki şekil bozukluklarının tedavisi örnekler arasındadır. Anestezi ve hastane koşulları işlemin kapsamına ve kişinin sağlık durumuna göre planlanır.

İşlemde karın bölgesine kesi yapılmaz.

Histeroskopinin zamanı işlemin amacı, adet düzeni ve gebelik olasılığı gibi faktörlere göre belirlenir. Düzenli adet gören menopoz öncesi kadınlarda, tanısal histeroskopi için genellikle adet kanamasının tamalanmasından sonraki ilk günler tercih edilir. İşlem öncesinde gebelik olasılığının dışlanması gerekir. Hekim ve hasta uygunluğuna göre adet döngüsünün başka dönemlerinde de gerçekleştirilebilir.

İşlem öncesinde;

Hazırlık ofis histeroskopi ile operatif histeroskopide aynı olmayabilir.

Histeroskopide anestezi kullanımı işlemin türüne göre değişebilir. İnce cihazlarla yapılan bazı ofis histeroskopileri anestezisiz veya lokal ağrı kontrolüyle gerçekleştirilebilirken operatif işlemlerde sedasyon ya da genel anestezi gündeme gelebilir. Hissedilen ağrı ve kramp düzeyi kişiden kişiye değişebileceğinden “histeroskopi acı vermez” şeklinde kesin bir ifade kullanmak doğru değildir.

Tanısal işlemler genellikle 15-30 dakika, operatif işlemler ise 30-60 dakika sürer. Ancak, rahim içinde yapılacak müdahalenin kapsamına ve anestezi kullanımına göre süre değişebilir. İşlemin kendisi ile hastaneye kabul, anestezi hazırlığı ve işlem sonrası gözlem süresi birbirinden farklıdır. Bu nedenle kişiye özel tahmini süre işlem öncesinde klinikten öğrenilmelidir.

Histeroskopi sonrasında hafif kramp ve lekelenme tarzında kanama görülebilir. Hafif kramp ve az miktarda kanlı akıntı birkaç gün sürebilir. Yoğun ve taze kanama izlenmesi durumunda hekim ile iletişime geçilmelidir.

Hafif adet benzeri kramplar ve sınırlı lekelenme beklenebilir. Ancak yoğun kanama, giderek artan ağrı veya genel durumda belirgin bozulma normal iyileşme bulgusu olarak değerlendirilmemelidir.

Basit tanısal işlemlerden sonra günlük yaşama dönüş daha kısa olabilirken operatif histeroskopide süre uzayabilir. Hastaların büyük çoğunluğu işlem günü taburcu olur ve ertesi gün doğal yaşantılarına dönebilir. İşe dönüş, egzersiz, cinsel ilişki ve tampon kullanımı gibi konularda hekim görüşü alınmalıdır.

Aşağıdaki durumlarda sağlık ekibiyle iletişime geçilmelidir:

Histeroskopi sonrasında gebelik veya tüp bebek tedavisinin ne zaman planlanabileceği yapılan işleme bağlıdır. Yalnızca tanısal inceleme ile miyom çıkarılması veya rahim içi yapışıklık tedavisi sonrasında gereken iyileşme süresi aynı olmayabilir.

Bu nedenle kesin bir bekleme süresi yerine kişinin hekimi tarafından belirlenen tedavi planı takip edilmelidir.

Histeroskopi genel olarak güvenli kabul edilse de cerrahi bir işlem olarak bazı riskler taşır:

Risk düzeyi tanısal ve operatif işlemlerde farklı olabilir.