Erkek Kısırlığında Sperm Yokluğu Nedir?
Kısırlık nedeniyle başvuran çiftlerin yaklaşık yarısında erkek kaynaklı sebepler tespit edilmektedir. İki farklı seferde tekrar edilen semen analizinde hiç sperm hücresinin belirlenemesi durumunda azoospermi tanısı konulur. Azoospermi, erkeğe ait nedenler arasında en ciddi form olup, genel erkek popülasyonunun yaklaşık %1'ni oluştururken, çocuk isteğine yönelik tedavi gören erkeklerde yaklaşık %5–10 sıklığında rastlanır.
Erkekte Sperm Yokluğu Neden Kaynaklanır?
Erkekte sperm yokluğu temel olarak iki sebepten kaynaklanabilir: spermin üretilip dışarı çıkamadığı durum (tıkayıcı azoospermi) ve spermin hiç üretiminin olmadığı durum (tıkayıcı olmayan azoospermi).
Sperm üretiminin olmadığı tıkayıcı olmayan azoospermi durumu ile daha sık oranda karşılaşılmakta olup, temel olarak erkek yumurtalık fonksiyonlarında yetersizlik durumu söz konusudur. Tıkayıcı olmayan azoosperminin en sık sebepleri arasında varikosel, genetik nedenler (Klienfelter Sendromu vb.), beyin üst merkezlerinden uyarıcı hormon salgılanamaması sayılabilir.
Sperm üretiminin gerçekleşmesine rağmen kanallardan dışarı çıkmasında sorun olması durumunda tıkayıcı azoospermi ile karşılaşılır. Tıkanıklık, vas deferens olarak tanımlanan kanalların tek ya da iki taraflı olarak eksik olmasına bağlı doğuştan olabileceği gibi, enfeksiyon, travma, vazektomi gibi sebeplerle sonradan da oluşabilir.
Erkekte Sperm Yokluğu Tanısı Nasıl Konulur?
Erkekte sperm yokluğunun tanısında ilk olarak belirli aralıklarla iki farklı seferde gerçekleştirilen semen analizinde hiç sperm izlenmemesi ile azoospermi tanısı konulur. Ardından nedenin belirlenmesi önem taşır. Detaylı fizik muayene yanısıra gerekli durumlarda hormonal analizi, kromozomal analiz, Y gen mikrodelesyon testi, kistik fibrosis taraması, varikosel değerlendirilmesi ve skrotal ultrason incelemesi gibi ek testler yapılarak tanı netleştirilir.
Erkekte Sperm Yokluğu Nasıl Tedavi Edilir?
Erkekte sperm yokluğu tanısı netleştirildikten sonra tıkayıcı tip olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Sperm üretimi gerçekleştirilip dışarı çıkmasında sorun olan durumlarda, mikrocerrahi düzeltici işlemler ya da direkt epididim kanalından ya da testisten MESA ya da TESA olarak tanımlanan işlemlerle sperm alınma işlemi uygulanabilir. Sperm üretiminde sorun olan durumlarda mikroTESE olarak tanımlanan cerrahi işlemle testislerden sperm elde edilmeye çalışılması tedavi yaklaşımıdır.